İran şah rejiminin qurbanı: Güney Azərbaycanın azadlığı uğrunda vuruşduğuna görə edam edilmiş Firudin İbrahimi
Firudin Qəni oğlu İbrahimi 21 noyabr 1918-ci ildə Güney Azərbaycanın Astara şəhərində anadan olub. İbrahimi 1945-ci ildə Tehran universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. Tələbə olarkən o, İran Xalq Partiyasının (İXP) sıralarına qoşulub.
Firudin İbrahimi 1943-cü ildə Seyid Cəfər Pişəvərinin vasitəsilə təsis olunan “Ajir” qəzetinin redaksiya heyətinin üzvü seçilib. Onun məqalələri sonralar, həmçinin İXP-nin rəsmi orqanı olan “Rəhbər”, antifaşist “Mərdom”, Fəhlə və Zəhmətkeşlər Birliyinin Birləşmiş Mərkəzi Şurasının orqanı olan “Zəfər” qəzetlərində və digər mətbuat orqanlarında çap edilib. İbrahimi öz məqalələrində Azərbaycana və azərbaycanlılara qarşı ayrı-seçkilik siyasəti yeridən fars şovinistlərinə tutarlı cvb verir, bundan əlavə Azərbaycanın mədəniyyətindən, tarixindən bəhs edir.
Firudin İbrahiminin Azərbaycanın tarixindən bəhs edən 19 hissədən ibarət “Azərbaycan danışır… İftixarlı tariximizdən bir neçə parlaq səhifə” başlıqlı yazıları 31 oktyabr – 21 noyabr 1945-ci il tarixləri arasında “Azərbaycan” qəzetinin (Azərbaycan Demokrat Firqəsinin orqanı) 42-60-cı saylarında çap olunub. İbrahimi Azərbaycan Milli Hökuməti (21 Azər Hərəkatı, 1945-1946) dövründə Azərbaycanın qədim tarixinə aid ilk əsərin müəllifi hesab edilir.
O, 1945-ci ildə Azərbaycan Demokrat Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin üzvü, Azərbaycan Milli Məclisinin İran nümayəndəsi, 1945-1946-cı illərdə Azərbaycan Milli Hökumətinin baş prokuroru olub. İbrahimi 1946-ci ildə Parisdə Sülh konfransında iştirak edib.
13 iyun 1946-cı ildə İbrahiminin dəstəsi ilə İranın şah qoşunları arasında Azərbaycan Demokrat Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin binasında baş vermiş 34 saatlıq qeyri-bərabər silahlı müqavimətdən sonra Firudin həbs olunub. O, 6 ay zindanda qalıb.
Firudin İbrahimi 22 (23) may 1947-ci ildə səhər saat 4-də Təbrizin Səttarxan xiyabanında, “Gülüstan” bağının qarşısındakı meydanda şah hökumətinin əmri ilə edam olunmuşdur. Ölümündən bir az öncə o demişdir: “Yaşasın Azərbaycan! Yaşasın azadlıq! Məhv olsun istibdad! Yaşasın İran xalqlarının birliyi!”.
