Güney Azərbaycan Qurtuluş Partiyası olaraq, Avropa Parlamentinin son dövrdə Azərbaycan Respublikasına qarşı qəbul etdiyi qətnaməyə münasibətdə möhtərəm ictimaiyyətimizə, beynəlxalq tərəfdaşlarımıza və bütün maraqlı tərəflərə aşağıdakıları rəsmi şəkildə bəyan etmək zərurəti duyuruq.
I. GİRİŞ VƏ ÜMUMİ QİYMƏTLƏNDİRMƏ
Beynəlxalq münasibətlər hüququ çərçivəsində hər bir suverenlik sahibi dövlətin daxili işlərinə müdaxilə edilməməsi prinsipi, BMT Nizamnaməsinin 2.1 və 2.7-ci maddələrindən, eləcə də 1970-ci il Dostluq Münasibətləri Bəyannaməsindən irəli gəlir. Avropa Parlamentinin qəbul etdiyi müzakirəli qətnamə isə həm bu fundamental normalar baxımından, həm də obyektiv analitik standartlar baxımından ciddi qüsurlar daşımaqda, siyasi qərəzkarlığın ifadəsinə çevrilməkdədir.
Qurtuluş Partiyası bu qətnaməni hüquqi, siyasi və etik cəhətdən qeyri-qəbuledicilər hesab edir, mövcud beynəlxalq hüquq normalarına zidd olduğunu vurğulayır və Azərbaycan Respublikasının dövlət suverenliyi ilə milli maraqlarının yanında qeyd-şərtsiz dayandığını bütün dünyaya elan edir.
II. QƏTNAMƏNİN HÜQUQI BAXIMDAN TƏHLİLİ
2.1. Beynəlxalq hüquqla uyğunsuzluq. Söz mövzusu qətnamə, beynəlxalq hüququn imperativ normaları olan jus cogens qaydaları ilə açıq ziddiyyət təşkil edir. Xalqların öz müqəddəratını təyin etmə hüququ, dövlətlərin bərabər suverenliyi prinsipi və daxili işlərə qarışmama qaydası, bu üç fundamental prinsip nöqteyi-nəzərindən qətnamə hüquqi legitimliyini itirmiş bir siyasi sənəd xarakterini daşıyır.
2.2. Qərəzli faktoloji əsas. Qətnamədə irəli sürülən iddialar, müstəqil ekspert qiymətləndirmələrinə, birincil mənbə sənədlərinə və beynəlxalq müşahidəçilərin hesabatlarına əsaslanmamaqda, əksinə seçici, birtərəfli və kontekstdən qoparılmış məlumatlara istinad etməkdədir. Bu yanaşma hüquq elmi baxımından non liquet prinsipinin kobud şəkildə pozulmasını əks etdirir.
2.3. Avropa Parlamenti səlahiyyətinin aşılması. Avropa İttifaqının Fəaliyyəti haqqında Müqavilənin (TFEU) 218-ci maddəsinə görə xarici siyasət məsələlərindəki əsas qərar qəbuletmə mexanizmi Avropa Şurası və Komissiyaya
məxsusdur. Avropa Parlamentinin qeyri-məcburi xarakter daşıyan bu tip qətnamələri hüquqi bağlayıcılıqdan məhrum olmaqla yanaşı, real diplomatik prosesləri mürəkkəbləşdirən siyasi müdaxilə aləti kimi çıxış edir.
2.4. Proporsionallıq prinsipinin pozulması. Hər hansı bir dövlətə qarşı irəli sürülən iddialar, həmin iddiaların həcmi, ciddilik dərəcəsi və sübut yükü baxımından proporsional olmalıdır. Müzakirə edilən qətnamədə isə bu tarazlıq tamamilə pozulmuş, Azərbaycanın regionda oynamağa başladığı konstruktiv rol, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə ədalətli həlli istiqamətindəki uğurları və milli azlıqlara münasibətdə bəyan edilmiş inteqrativ siyasəti qətiyyən nəzərə alınmamışdır.
III. SİYASİ VƏ DİPLOMATİK MÖVQE
3.1. Azərbaycanın egemenliyi danılmazdır. Azərbaycan Respublikası 1991-ci ildə bərpa olunmuş dövlət müstəqilliyinə, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələrinin elan etdiyi beynəlxalq hüquq mövqeyinə, həmçinin Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin ardıcıl presedentlərinə (sabiqələrinə) söykənən tam hüquqlu, egemen bir dövlətdir.
3.2. Regionda yeni siyasi reallıq. 44 günlük Vətən Müharibəsi (sentyabr-noyabr 2020) nəticəsində Azərbaycan öz işğal altındakı ərazilərini beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq azad etmişdir. Bu tarixi hadisə, on illər boyu dondurulmuş olan münaqişəni köklü surətdə həll etmiş, regionda yeni bir siyasi arxitektura yaratmışdır. Söz mövzusu qətnamə isə bu reallıqları ya görməzdən gəlir, ya da qəsdən təhrif etməkdədir.
3.3. Azərbaycanın sülhsevər xarici siyasəti. Azərbaycan Respublikasının hökuməti, postmünaqişə (çatışma sonrası) dövründə Ermənistanla sülh müqaviləsinin imzalanması, nəqliyyat dəhlizlərinin açılması, humanitar məsələlərin həlli, eləcə də Qarabağ ermənilərinin inteqrasiyası üçün konkret addımlar atmış, konstruktiv danışıqlar platforması formalaşdırmışdır. Bu addımlar, Azərbaycanın münaqişənin sülh yolu ilə, davamlı şəkildə həllinə olan ciddi bağlılığının göstəricisidir.
3.4. Seçici tənqidə etiraz. Avropa Parlamentinin Cənubi Qafqaz regionundakı müxtəlif aktorlara fərqli ölçülərlə yanaşması, meyarların ardıcıl tətbiq olunmaması həm institusional etibarlılığı zədələyir, həm də ikili standart tətbiqini əks etdirir. Qurtuluş Partiyası bu qərəzli yanaşmanı beynəlxalq hüququn bərabərlik prinsipinin açıq pozuntusu kimi qiymətləndirir.
IV. AZƏRBAYCAN DÖVLƏTİ VƏ HÖKUMƏTİNƏ DƏSTƏK BƏYANATI
Qurtuluş Partiyası olaraq, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən müstəqil, balanslaşdırılmış və milli maraqları üstün tutan xarici siyasəti qeyd-şərtsiz dəstəkləyirik.
Biz inanırıq ki:
✓ Azərbaycanın enerji, nəqliyyat və diplomatik sahələrdəki strateji müstəqilliyi ölkəmizin həm regional, həm də qlobal miqyasda tanınmasına mühüm töhfə verir;
✓ Azərbaycan hökumətinin beynəlxalq platformalarda ardıcıl, prinsipial mövqe nümayiş etdirməsi dövlət nüfuzunu möhkəmləndirir;
✓ Xarici müdaxilə cəhdlərinə qarşı göstərilən davamlı dövlət əzmi milli suverenliyimizin qorunması baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır;
✓ Cəmiyyətin bütün siyasi spektrini (bölümünü) əhatə edən milli birlik bu kimi xarici təzyiqlərə qarşı ən güclü cavabdır.
V. BEYNƏLXALQ BİRLİYƏ ÇAĞIRIŞ
Günüy Azərbaycan Qurtuluş Partiyası beynəlxalq ictimaiyyəti, demokratik dövlətləri, qeyri-hökumət təşkilatlarını və hüquq mütəxəssislərini:
✓ Münaqişənin bütün aspektlərini siyasi şüarlardan deyil, birincil faktlar əsasında qiymətləndirməyə;
✓ Azərbaycana aid hər hansı bir qərar qəbul etməzdən əvvəl ölkə nümayəndələri ilə bilavasitə dialoqa girməyə;
✓ Həm dayanıqlı sülhün, həm də regional sabitliyin yeganə zəmanəti olan beynəlxalq hüquqa bağlılığı bərpa etməyə dəvət edirik.
Qurtuluş Partiyası, müstəqil Azərbaycanın Dövlət maraqlarının xarici qüvvələr tərəfindən müəyyənləşdirilməsinə yol verilməyəcəyini bir daha qətiyyətlə bəyan edir. Avropa Parlamentinin bu qətnaməsi hüquqi bağlayıcılıqdan məhrumdur, diplomatik mədəniyyətlə uzlaşmır və konstruktiv münasibətlərin inkişafına xidmət etmir.
Biz Azərbaycan xalqının və dövlətimizin yanındayıq. Tarixi ədalətin, beynəlxalq hüququn və milli ləyaqətin qalibiyyətinə olan inamımız sarsılmazdır.
Güney Azərbaycan Qurtuluş Partiyası (GAQP)
Siyasi bölüm
Əli Eşqi BalaTürk
Bakı, 04 may 2026
