سخنان بسیار مهمی که جناب حکمت حاجیاف، دستیار رئیسجمهوری آذربایجان – رئیس اداره مسائل سیاست خارجی اداره ریاست جمهوری، در مصاحبهای گسترده با رسانههای ترکیه بر آن تأکید کرد، بهسرعت در رسانههای جهانی بازتاب یافت. وی در گفتوگوی گسترده پرسش و پاسخ، بهویژه در مورد قرار گرفتن آذربایجان میان دو جنگ و دنبال کردن یک سیاست امنیتی پرتنش، چنین بیان کرد: «از نظر ژئوپلیتیکی، وضعیت در منطقه ما بسیار دشوار است. در ۲۰۰ کیلومتری جنوب باکو، میان ایران، آمریکا و اسرائیل جنگ در جریان است. در ۲۰۰ کیلومتری شمال نیز جنگ روسیه و اوکراین ادامه دارد.» «… برادران ما در آن سوی مرز، آن سوی رود ارس زندگی میکنند. نخست، آزادی و حاکمیت سرزمینهای ما اصول بنیادین برای ما هستند. دوم، آذربایجان هرگز اجازه نخواهد داد از خاک خود علیه یک کشور همسایه مداخلهای صورت گیرد. سوم، ما در آنجا وظیفه وفاداری داریم. کسانی که در آن سوی مرز زندگی میکنند، همانطور که گفتم… برادران ما هستند.»
در معنای سخنانی که جناب حاجیاف برشمرد، نه تنها مرزهای جغرافیایی، بلکه همچنین با بیان دیپلماتیک، در واقعیت ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی و خاورمیانه، عامل شمال–جنوب و عامل ترکیه نیز مورد توجه قرار میگیرد.
وی با اشاره به دروازهای که به سوی جغرافیای آذربایجان جنوبی، جایی که میلیونها ترک آذربایجانی در آن زندگی میکنند، گشوده میشود، تأکید میکند که هر تحول سیاسی، امنیتی و بشردوستانهای که در منطقه روی دهد، برای آذربایجان یک مسئله امنیت ملی است. در سخنان وی، استراتژی «یک ملت–دو دولت!» موجود میان آذربایجان و ترکیه بهعنوان مهمترین عامل برای صلح و زندگی مسالمتآمیز منطقه برجسته میشود. ماهیت این همکاری، در کنار حفظ منافع ملی هر دو دولت، بهعنوان عامل قدرت برای حفظ حضور ترکها در مرزهای نزدیک نیز مطرح میشود.
«در میزی که ترکیه حضور ندارد، آذربایجان حضور دارد و در میزی که آذربایجان حضور ندارد، ترکیه حضور دارد.» در پشت این عبارت معنادار که جناب حکمت حاجیاف بیان کرده است، اراده دو دولت مستقل برای همکاری راهبردی نیز بهروشنی خود را نشان میدهد.
طبیعی است که موقعیت ژئوپلیتیکی آذربایجان جنوبی نیز دقیقاً در چارچوب همین راهبرد مورد توجه قرار گیرد. حقوق، امنیت و حق زندگی میلیونها ترک آذربایجانی ساکن منطقه، بدون تردید باید در مرکز کامل این راهبرد قرار گیرد و بهعنوان تضمین زندگی در یک فضای صلح پایدار و همکاری متقابل همراه با احترام در قفقاز جنوبی و خاورمیانه دیده شود.
از این رو، تأکید جناب حکمت حاجیاف بر مسئله «دو مرز» باید با دیدگاه ژئوپلیتیکی دنبال، مشاهده و بررسی شود.
حزب آزادی آذربایجان جنوبی
2026/8/8
